Ngành Y tế tăng cường kiểm soát kê đơn thuốc và bán thuốc theo đơn (16/12/2020 04:30 PM)

Tăng cường kiểm soát kê đơn thuốc và bán thuốc theo đơn, thời gian qua, ngành Y tế đẩy mạnh thực hiện 5 giải pháp, nhiệm vụ: Đánh giá thực trạng kê đơn thuốc và bán thuốc kê đơn; thông tin truyền thông; tập huấn đào tạo; Kiểm tra, đánh giá về hoạt động kê đơn thuốc và bán thuốc kê đơn; thực hiện kết nối liên thông 100% nhà thuốc, quầy thuốc trên địa bàn tỉnh.

 Thuốc kê đơn được được bán tràn lan

          Theo quy định hiện hành, thuốc được chia làm 02 nhóm là thuốc kê đơn và thuốc không kê đơn. Thuốc kê đơn là những thuốc ngoài danh mục thuốc không kê đơn được ban hành kèm theo Thông tư số 07/2017/TT-BYT của Bộ trưởng Bộ Y tế. Với thuốc kê đơn, việc kê đơn và bán thuốc theo đơn sẽ được thực hiện theo Thông tư số 52/2017/TT-BYT ngày 29/12/2017 của Bộ trưởng Bộ Y tế quy định về đơn thuốc và việc kê đơn thuốc hóa dược, sinh phẩm trong điều trị ngoại trú...Mặc dù việc bán thuốc kê đơn đã có đủ cơ sở pháp lý song hiện nay thuốc kê đơn được bán rất tràn lan. Tình trạng người dân tự ý mua thuốc không theo đơn diễn ra còn khá phổ biến, không chỉ gây hại cho sức khỏe người bệnh, mà còn làm gia tăng tình trạng kháng lại thuốc rất nguy hiểm.


Dược sĩ đang hướng dẫn cách uống thuốc theo đơn của bác sĩ cho bệnh nhân


          Nguyên nhân của tình trạng này đã được nhìn nhận rõ: Đơn thuốc hiện nay chỉ xuất phát từ 02 nguồn, một là tại các bệnh viện, phòng khám đa khoa; hai là tại các phòng khám chuyên khoa. Đối với đơn thuốc tại các bệnh viện và phòng khám đa khoa, việc cung ứng thuốc cho người bệnh có thẻ bảo hiểm y tế sẽ do khoa dược bệnh viện, phòng khám đa khoa thực hiện, việc cung ứng thuốc cho người bệnh không có thẻ bảo hiểm y tế (bệnh nhân dịch vụ) sẽ do nhà thuốc trong cơ sở khám bệnh, chữa bệnh thực hiện, rất ít đơn thuốc được mua từ nhà thuốc bên ngoài cơ sở khám bệnh, chữa bệnh.

          Đối với đơn thuốc tại các phòng khám chuyên khoa thì hầu như bác sĩ sẽ cấp thuốc trực tiếp cho người bệnh và thường được gọi là gói dịch vụ (bao gồm tiền công khám bệnh, tiền thủ thuật, tiền thuốc …) hoặc bác sĩ sẽ hợp tác với dược sĩ mở nhà thuốc cùng khuôn viên với phòng khám để thực hiện việc bán thuốc cho người bệnh....Như vậy, rất ít đơn thuốc được cung cấp bởi nhà thuốc bên ngoài cơ sở khám bệnh, chữa bệnh mặc dù các thuốc lưu hành trên thị trường thì số lượng thuốc bán theo đơn chiếm tỷ lệ lớn hơn thuốc không kê đơn.

          Hiện nay, số lượng người dân tham gia bảo hiểm y tế của cả nước là hơn 80%. Trong đó, người nghèo và cận nghèo đã được ngân sách nhà nước chi trả. Nếu thực hiện việc bảo hiểm y tế một cách tốt nhất đã có hơn 80% người dân thực hiện việc khám bệnh và nhận thuốc thông qua bảo hiểm y tế. Tuy nhiên, vẫn còn một số lượng khá lớn bệnh nhân tự đi mua thuốc kê theo đơn để tự điều trị, những bệnh nhân thường là bệnh nhân nghèo và chỉ mua một vài liều thuốc để sử dụng...Để tồn tại, các nhà thuốc bên ngoài cơ sở khám bệnh, chữa bệnh phải bán thuốc kê đơn khi không có đơn thuốc mặc dù họ vẫn biết điều đó là không đúng với các quy định hiện hành.

          Tình trạng này dẫn đến hệ lụy là việc mua bán thuốc quá đơn giản nên người dân không cần đến việc khám và chẩn đoán của bác sĩ mà tự xem những triệu chứng của cơ thể rồi tự ý “kê đơn”, mua thuốc cho mình, trong khi người mua không có kiến thức về lĩnh vực dược phẩm. Việc mua, dùng thuốc kháng sinh mà không có đơn bác sĩ và dùng không đủ liều có thể gây những hậu quả nghiêm trọng của tình trạng kháng kháng sinh như hiện nay. Khi đã bị kháng thuốc, việc dùng thuốc kháng sinh và các liệu pháp điều trị người mắc bệnh do nhiễm khuẩn sẽ không còn hiệu quả hoặc hiệu quả thấp.

          Đẩy mạnh các giải pháp phòng chống

          Phòng chống tình trạng kháng thuốc, bán thuốc kê đơn không theo đơn, đầu năm 2018, Bộ Y tế đã ban hành “Đề án tăng cường kiểm soát kê đơn và bán thuốc kê đơn giai đoạn 2017-2020. Ở tỉnh Nghệ An, ngày 12/6/2018, UBND tỉnh ban hành Quyết định số 2355 về thực hiện Đề án tăng cường kiểm soát, kê đơn thuốc và bán thuốc kê đơn  giai đoạn 2018- 2020. Đề án ra đời nhằm nâng cao nhận thức của cộng đồng về sử dụng thuốc an toàn, hợp lý và đề cao vai trò trách nhiệm của cán bộ y tế đặc biệt là người kê đơn thuốc và người bán lẻ thuốc trong việc thực hiện các quy định của pháp luật về kê đơn thuốc và bán thuốc kê đơn, trọng tâm là thuốc kháng sinh qua đó góp phần giảm tình trạng kháng kháng sinh, lạm dụng thuốc, sử dụng thuốc không hợp lý.


Bệnh nhân mua thuốc theo đơn của bác sĩ


          Thực hiện Đề án, thời gian qua, ngành y tế đã tiến hành 5 nhiệm vụ cụ thể. Với hoạt động khảo sát đánh giá thực trạng kê đơn thuốc và bán thuốc kê đơn, ngành đã thực hiện khảo sát, phỏng vấn tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh (03 bệnh viện, 15 phòng khám, 30 bác sĩ) và tại cơ sở bán lẻ thuốc (300 cơ sở, phỏng vấn 300 bán lẻ thuốc, 30 người mua thuốc). Với hoạt động truyền thông, ngành y tế đã phối hợp cùng Sở Thông tin và Truyền thông, các cơ quan truyền thông đăng tải nhiều nội dung kháng thuốc kháng sinh và sử dụng thuốc an toàn  trên các phương tiện thông tin đại chúng.

          Với hoạt động tập huấn đào tạo, ngành y tế đã tiến hành tập huấn, hướng dẫn về vấn đề kê đơn, bán thuốc cho 1.350 bác sĩ, dược sĩ, điều dưỡng, người tham gia vào chuỗi cung ứng thuốc, người bán thuốc. Với hoạt động thanh, kiểm tra, ngành đã kiểm tra đánh giá hoạt động kê đơn thuốc ngoại trú (450 đơn) tại Bệnh viện Hữu nghị đa khoa tỉnh, Bệnh viện Sản Nhi Nghệ An, Bệnh viện đa khoa Cửa Đông - Nghệ An; 08 phòng khám đa khoa;  44 nhà thuốc trên địa bàn thành phố Vinh...Đặc biệt, ngành đã triển khai kết nối liên thông 100% nhà thuốc, quầy thuốc trên địa bàn tỉnh.

          Tính đến nay, sau gần 2 năm triển khai Đề án “tăng cường kiểm soát, kê đơn thuốc và bán thuốc kê đơn  giai đoạn 2018- 2020”, thực trạng kê đơn thuốc và bán thuốc theo đơn tại các nhà thuốc trên địa bàn tỉnh đã có những chuyển biến tích cực. Nhiều nhà thuốc đã chủ động tư vấn khách hàng đến khám tại các cơ sở y tế để được chẩn đoán và có đơn thuốc điều trị phù hợp, đặc biệt là đối với các loại thuốc kháng sinh, thuốc đặc trị. Dẫu vậy, những tồn tại, khó khăn hiện vẫn rất lớn.

          Những khó khăn là: Hiện chưa có mô hình, phương thức phù hợp đối với hoạt động kiểm soát kê đơn thuốc và bán thuốc kê đơn trên toàn quốc nên các đơn vị đang thực hiện, triển khai theo cách thức khác nhau. Vấn đề bán thuốc kê đơn không theo đơn diễn ra phổ biến tại các nhà thuốc và chưa có cách thức hiệu quả để kiểm soát vấn đề bán thuốc theo đơn; chưa có hệ thống quản lý đồng bộ giữa nơi kê đơn và nơi bán thuốc. Thói quen mua thuốc không có đơn của người dân chưa nhiều thay đổi.

          Hệ thống bác sĩ gia đình để tư vấn điều trị các bệnh thông thường nhẹ chưa có do đó đối với các bệnh nhẹ (viêm họng, viêm mũi,...) bệnh nhân có thói quen tự ý mua thuốc. Người dân thường đến các cơ sở y tế tư nhân (phòng khám chuyên khoa) để khám bệnh. Những lần sau đó không đến khám bệnh nữa mà tự đi mua thuốc... Ngoài ra, hệ thống phần mềm kết nối liên thông chưa đồng bộ, chưa liên thông được giữa cơ sở khám chữa bệnh, nhà thuốc và trang Dược Quốc gia. Chế tài xử phạt vi phạm hành chính đối hành vi bán lẻ các loại thuốc phải kê đơn mà không có đơn của bác sĩ theo quy định hiện hành chưa nghiêm, chưa có tính răn đe (Cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 200.000 đồng đến 500.000 đồng). Hệ thống Dược quốc gia chưa đầy đủ các loại thuốc để vào cập nhật được dữ liệu bán thuốc.


Bệnh nhân mua thuốc tại quầy thuốc bệnh viện


          Thông tin từ Sở Y tế Nghệ An: Khắc phục những khó khăn, tồn tại, từ nay đến cuối năm 2020, ngành sẽ tiếp tục tập huấn người bán thuốc thực hiện các quy định về bán thuốc theo đơn, tuyên truyền, phổ biến, giáo dục nâng cao nhận thức của dược sĩ về việc bán thuốc theo đơn đúng quy định; tăng cường triển khai các nội dung về truyền thông, nâng cao nhận thức của cộng đồng; kiểm tra, giám sát thường xuyên việc thực thi các quy định về kê đơn thuốc ngoại trú tại các cơ sở Khám, chữa bệnh; áp dụng chế tài xử lý đối với việc bán thuốc kê đơn mà không có đơn của bác sĩ; ứng dụng và triển khai việc thực hiện kê đơn ngoại trú điện tử để giảm được các sai sót trong việc kê đơn thuốc cho bệnh nhân ngoại trú; Đưa ra các giải pháp nhằm liên thông hệ thống kê đơn và bán thuốc giữa bệnh viện và hệ thống nhà thuốc...Đặc biệt, ngành thí điểm liên thông hệ thống kê đơn thuốc lên dữ liệu quốc gia. Tiến tới liên thông hệ thống kê đơn với hệ thống dược Quốc gia và nhà thuốc, để người dân đi khám bệnh có thể mua thuốc được ở bất kỳ nhà thuốc nào có kết nối liên thông

          Với những nỗ lực của ngành Y tế, hy vọng các mục tiêu mà Đề án tăng cường kiểm soát, kê đơn thuốc và bán thuốc kê đơn  giai đoạn 2018- 2020 sẽ đạt được./.

Thanh Sơn



 |  Đầu trang
 
<<   <  1  2  3  4  5  6  7  8  9  10  11  12  13  14  >  >>
 
 
 
 
 
 
Lịch làm việc
Skip portletPortlet Menu
 
 
 
 
 
 
 
 
Liên kết Website
Skip portletPortlet Menu
 
Thư viện ảnh
Skip portletPortlet Menu