Đảm bảo máu an toàn, phòng chống các bệnh lý về máu hiệu quả (27/08/2019 04:27 PM)
Trung tâm Huyết học - Truyền máu tỉnh Nghệ An được thành lập và đi vào hoạt động từ ngày 9/9/2010; Có chức năng nhiệm vụ tham gia tuyên truyền, vận động hiến máu, tiếp nhận, sản xuất, cung ứng máu cho các bệnh viện trên toàn tỉnh Nghệ An và Hà Tỉnh. Trung tâm còn khám và điều trị bệnh nhân bị các bệnh về máu khu vực Bắc Trung Bộ. Nhiều năm qua Trung tâm đã không ngừng nâng cao hiệu quả chất lượng công tác, đã ứng dụng nhiều kỹ thuật cao trong quá trình sàng lọc máu, cũng như khám chữa bệnh.  Đặc biệt, hiện nay Trung tâm đã triển khai kỹ thuật xét nghiệm sinh học phân tử- kỹ thuật hiện đại nhất khu vực Bắc Trung Bộ.

Xét nghiệm sinh học phân tử (Nucleic acid test - NAT) được đưa vào sử dụng để sàng lọc các bệnh lây truyền qua đường truyền máu.

Để đảm bảo máu an toàn, Trung tâm đã tổ chức tập huấn kỹ thuật lấy máu bằng túi chất dẻo, quy trình phát máu an toàn cho các điều dưỡng, kỹ thuật viên các bệnh viện và thực hiện xét nghiệm sàng lọc các bệnh lây truyền qua đường truyền máu, các xét nghiệm an toàn truyền máu theo đúng quy chế truyền máu. Xét nghiệm sinh học phân tử (Nucleic acid test - NAT) được đưa vào sử dụng để sàng lọc các bệnh lây qua đường truyền máu bao gồm viêm gan B, viêm gan C và HIV. Việc triển khai kỹ thuật NAT là một bước đột phá, mở ra một kỷ nguyên mới về xét nghiệm sàng lọc đảm bảo an toàn truyền máu. 

Việc phát hiện các virus lây qua đường truyền máu được thực hiện bằng các xét nghiệm huyết thanh học (gián tiếp) thông qua sự có mặt của bản thân virus hoặc kháng thể của cơ thể phản ứng với virus. Tuy nhiên, ở người mới nhiễm, lượng virus còn quá ít và cơ thể chưa tạo ra kháng thể thì các kỹ thuật xét nghiệm huyết thanh học chưa thể phát hiện ra. Quãng thời gian này được gọi là “giai đoạn cửa sổ”.

Với kỹ thuật xét nghiệm gián tiếp mới nhất là điện hóa phát quang thì thời gian cửa sổ đã được rút ngắn hơn trước rất nhiều và tỷ lệ đơn vị máu chưa phát hiện được bệnh rất thấp, nhưng nguy cơ người nhận máu bị lây nhiễm một trong các bệnh lây qua đường truyền máu vẫn còn. Chính vì thế "giai đoạn cửa sổ”  vẫn là  nỗi lo lớn.

Ứng dụng NAT đã góp phần ngăn ngừa nguy cơ lây truyền virus do người hiến máu nhiễm tác nhân gây bệnh ở giai đoạn cửa sổ. Ảnh: Từ Thành

NAT là kỹ thuật sinh học phân tử dựa trên nguyên lý phản ứng khuyếch đại nhân lên gấp bội các vật liệu di truyền có nguồn gốc từ các virus gây bệnh và tăng khả năng phát hiện khi lượng virus này quá ít trong máu. Việc áp dụng NAT đã góp phần ngăn ngừa hữu hiệu nguy cơ lây truyền virus do người hiến máu nhiễm tác nhân gây bệnh ở giai đoạn cửa sổ.

Bên cạnh đó, kỹ thuật NAT còn có thể phát hiện những trường hợp nhiễm virus thể ẩn, tức là những người đã nhiễm bệnh một thời gian dài, nhưng virus chỉ tồn tại tiềm tàng trong các tế bào và cơ thể người nhiễm không sản sinh ra kháng thể, do đó không thể phát hiện được bằng các xét nghiệm gián tiếp.

Mặc dù, việc triển khai kỹ thuật NAT còn rất nhiều khó khăn, đặc biệt là vấn đề chi phí nhưng với mục tiêu đảm bảo an toàn truyền máu, an toàn cho người bệnh. Trung tâm Huyết học - Truyền máu Nghệ An vẫn quyết tâm đầu tư trang thiết bị máy móc và đào tạo nguồn nhân lực để thực hiện NAT tại đơn vị thực hiện đúng thông tư 26/2013/ TT-BYT hướng dẫn hoạt động truyền máu.

Hiệu quả thực tế của kỹ thuật NAT

Vào đầu tháng 10/2017, Trung tâm Huyết học - Truyền máu Nghệ An đã bắt đầu triển khai đồng thời nhiều loại kỹ thuật xét nghiệm phát hiện virus. Đầu tiên xét nghiệm sàng lọc với kỹ thuật huyết thanh học 100% đơn vị máu, sau đó toàn bộ những đơn vị máu âm tính sẽ được tiếp tục sàng lọc bằng kỹ thuật NAT. 

          Dù đã có rất nhiều biện pháp khác hỗ trợ để đảm bảo an toàn truyền máu, như tư vấn người hiến máu trước khi lấy máu, làm xét nghiệm viêm gan B nhanh đối với người hiến máu lần đầu, tăng tỷ lệ người hiến máu nhắc lại… nhưng tỷ lệ nhiễm mới, tái nhiễm và nhiễm HBV thể ẩn trong cộng đồng vẫn còn rất cao, do vậy việc thực hiện NAT là điều vô cùng quan trọng và cần thiết.

          "Giai đoạn cửa sổ” tuy chỉ là một kẽ hở nhỏ, nhưng nếu có thêm dù chỉ một người vô tình nhiễm phải các bệnh lây qua đường truyền máu thì đó là nỗi đau của người bệnh, gia đình người bệnh và cũng là nỗi đau của người làm công tác y tế. Với kỹ thuật NAT, nguy cơ về nỗi đau này đã bị hạn chế tới mức thấp nhất, nỗi ám ảnh về "giai đoạn cửa sổ” dần bị xóa nhòa và một kỷ nguyên mới về sàng lọc và an toàn truyền máu đã được mở ra.

Thạc sĩ Nguyễn Thị Hoài Thu, Trưởng khoa Xét nghiệm Sàng Lọc, Trung tâm Huyết học và Truyền máu tỉnh Nghệ An cho hay: "Đơn vị hiện có một phòng xét nghiệm hiện đại trị giá trên 50 tỷ đồng để thực hiện xét nghiệm sàng lọc túi máu, chế phẩm máu. Máu được tiếp nhận về sẽ được các hệ thống máy xét nghiệm 5 bệnh cơ bản là viêm gan B, viêm gan C, giang mai, HIV, sốt rét và sàng lọc kháng thể bất thường bằng kỹ thuật điện hóa phát quang và hóa phát quang".

 Áp dụng kỹ thuật này người tiếp nhận máu sẽ được an toàn hơn. Ảnh: Từ Thành 

Sau khi xét nghiệm ở phòng miễn dịch huyết học thì mẫu máu tiếp tục được chuyển sang phòng xét nghiệm sinh học phân tử, để phát hiện trực tiếp vật liệu di truyền của vi rút nhằm phát hiện sớm bệnh hơn giai đoạn cửa số. Với  HIV thay vì trước đây 3 tháng bây giờ là 11 ngày, viêm gan B còn 20 ngày, viêm gan C trước cần 2 tháng nay cũng rút xuống còn 28-30 ngày. Người tiếp nhận máu sẽ được an toàn hơn và giảm nguy cơ hơn. Công suất của phòng thí nghiệm hiện tại là 50.000 - 60.000 đơn vị máu /năm.

Phòng, chống một số bệnh lý huyết học nguy hiểm như bệnh Thalassemia và bệnh Hemophilia, Trung tâm đã phối hợp cùng với Hội chữ thập đỏ tỉnh tổ chức tập huấn 2 đợt tuyên truyền bệnh Thalassemia và bệnh Hemophilia định kỳ hàng năm (Ngày Thalassemia Thế giới 8/5,  Ngày Hemophilia Thế giới 17/4 bằng nhiều hình thức như mít tinh, diễu hành, cổ động, phát phóng sự, thông điệp, bài truyền thông về chương trình chăm sóc và quản lý bệnh Thalassemia và bệnh Hemophilia trên đài truyền hình, phát thanh khu vực, tỉnh, huyện và xã.

BSCKII Nguyễn Quang Vinh- GĐ Trung tâm Huyết học- Truyền máu đang hỏi thăm, động viên cán bộ hiến máu tình nguyện. Ảnh: Từ Thành

Thầy thuốc ưu tú- Bác sĩ CKII Nguyễn Quang Vinh - Giám đốc Trung tâm Huyết học-  Truyền máu Nghệ An cho biết: Với sự vào cuộc tích cực của các ban ngành và sự nỗ lực của đơn vị, Nghệ An đã đạt được nhiều kết quả tốt trong công tác đảm bảo máu an toàn và phòng chống một số bệnh huyết học. Cụ thể số đơn vị máu tiếp nhận ngày một tăng và chế phẩm máu sản xuất cũng vậy. Năm 2016 số đơn vị máu tiếp nhận là 24.748 đơn vị, chế phẩm máu sản xuất là 49.936 đơn vị; năm 2017 là 25.000 đơn vị tiếp nhận và 50.000 đơn vị sản xuất; năm 2018 là 30.000 đơn vị tiếp nhận và 58.800 đơn vị sản xuất; 6 tháng đầu năm 2019 là 15.382 đơn vị tiếp nhận và 29.496 đơn vị sản xuất. 100% đơn vị máu, chế phẩm máu được sàng lọc đúng quy chuẩn trước khi truyền. Đến nay, Nghệ An đã phát hiện sớm, quản lý và điều trị sớm cho 60% bệnh nhân Thalassemia; chẩn đoán và quản lý 50% bệnh nhân mắc Hemophilia.

Theo bác sĩ Nguyễn Quang Vinh: Bên cạnh những mặt đạt được, công tác đảm bảo máu an toàn ở Nghệ An vẫn còn gặp không ít khó khăn, hạn chế như trang thiết bị chuyên dùng cho công tác tiếp nhận máu, sản xuất máu còn thiếu; thiếu nhân lực đi tiếp nhận máu, sản xuất chế phẩm máu (Mỗi lần tổ chức hoạt động hiến máu, đơn vị đều phải mượn người từ các bệnh viện. Hiện tại tỉnh và trung tâm mới chỉ đáp ứng vào khoảng 50% số nhân lực này); nguồn kinh phí hạn chế, chưa có sự tài trợ nhiều của các tổ chức...Để đảm bảo tốt hơn công tác, thời gian tới, Trung tâm sẽ tiếp tục mở các đợt tạp huấn do những chuyên gia đầu ngành Huyết học – Truyền máu TW giảng dạy; thực hiện đào tạo, phát triển các kỹ thuật chuyên sâu; tranh thủ các nguồn lực và nhân lực để phát triển; đẩy mạnh hoạt động truyền thông nâng cao nhận thức của người dân về vận động hiến máu; tổ chức các đợt tuyên truyền bệnh Thalassemia và bệnh Hemophilia; áp dụng điều trị bệnh nhân Thalassemia và Bệnh Hemophilia theo phác đồ điều trị của Bộ Y tế.  Trung tâm đã và đang kiến nghị tỉnh, Sở Y tế khi thực hiện điều động người tham gia công tác tiếp nhận máu theo danh sách cố định nhằm đảm bảo người tham gia đều đã được đào tạo, có kiến thức, kỹ năng tốt./.

Sơn Hoa

 |  Đầu trang
 
<<   <  1  2  3  4  5  6  7  8  9  10  ...  >  >>
 
 
 
 
 
 
Lịch làm việc
Skip portletPortlet Menu
 
 
 
 
 
 
 
 
Liên kết Website
Skip portletPortlet Menu
 
Thư viện ảnh
Skip portletPortlet Menu